„Го прашав син ми кога ќе се ожени“

Имам двајца синови. Едниот одамна се ожени и си отиде од дома, но другиот го родив во 40-тата година и тој е сеуште со мене. Јас сум пензионер со пензија која изнесува 8.000 денари, а тој е работник во приватна фирма со плата од нешто повеќе од 12.000 денари. Порано знаев да го прашам: „Сине, имаш ли девојка, дали ќе дочекам да ви играм на свадба?“ Наместо одговор, само тажно ќе ме погледнеше и ќе се повлечеше во собата. Не можев да го разберам зошто така реагира и му се лутев. Мислев, еве ќе живее заедно со мене, а јас ќе им помагам колку што можам. Но, тоа беше мое мислење, а неговото беше потполно различно, а од него срцето ми се кинеше…

Пред некој ден го затекнав порасположен. Седнав до него, го фатив за рака и го прашав: „Сине мој, како си? Ми делуваш уморно и разочарано. Дали си среќен?“ Молчеше, а на крајот изусти: „Не, мамо, не сум среќен“, па продолжи: „Ме прашуваш дали имам девојка. Не, мамо, немам. Се чувствувам бедно и од самата помисла дека треба да ја доведам во нашиот дом каде што нема кујна, каде што креветите се стари, мебелот е стар, прозорите… Помислувам, која би сакала да се омажи за мене? Љубов? Само од неа не се живее, љубовта нема да ти даде пари за храна, облека, нема да ти ги плати сметките, само ќе внесе раздор и ќе те уништи…“

Низ моето старо лице полно со брчки се слеа една солза. Не можам да ја опишам тагата која ме обзеде. Го погледнав синот – висок, убав, здрав и силно го стиснав за рака без да проговорам збор.

„Мамо, јас си одам одовде“, изговори тој. „Знам дека ќе ми биде тешко и мачно, но морам да одам на печалба. Не можам да ти ветам дека ќе дочекаш да ме видиш како младоженец, но секогаш ќе ти помагам колку што можам“.

Тоа ме растажи. Отидов во кревет, легнав и се стуткав. Цела ноќ размислував како можам да му помогнам и дали доволно сум му го дала во животот тоа што му е потребно…

Отиде во Канада, таму далеку. Пред да оди ме поврза со социјалните мрежи за да можеме да комуницираме. Три години се мачеше, но се исплатеше. Конечно се снајде. Со насмевка секоја вечер ми велеше: „Еј мамо, кога ќе дојдам ќе ти купам се што ти треба за дома, ќе шетаме…“

Бев пресреќна за него, но празна во срцето и душата. Наоколу слушав приказни колку ми е мене лесно, синот ми помага, но јас сама во себе си велев: „Ех, да е близу до мене. Што ќе ми се полни џебови кога срцето ми е празно“.

Утре е голем празник – Ако имате деца ова мора да го направите

Утре се прославува Преподобен Сисој Велики- заштитник на децата и брз помошник во секоја тага и неволја.

Родум Мисирец и ученик на Св. Антониј. После смртта на својот голем учител Св. Сисој се насели на пустинската гора наречена Антониева според местото на подвигот на великиот светител.

Земајќи врз себе тешки подвизи толку се скроти самиот себеси, што стана незлоблив како јагне. Затоа Бог му даде голема благодат. Можеше да исцелува болни, да изгонува демони и да воскреснува мртви.

Свети Сисој се подвизуваше шеесет години во пустината и беше како извор на жива мудрост за сите монаси и мирјани што му притекнуваа барајќи поука. Пред смртта лицето му заблеска како сонце.

Монасите стоеја околу него и ѝ се восхитуваа на оваа појава. А кога светителот ја испушти душата, одајата се исполни со прекрасно благоухание. Се упокои во длабока старост, во 429 година.

Ги учеше Св. Сисој монасите: „Какво искушение и да го снајде човекот, тој треба да ѝ се предаде на волјата Божја и да признае дека искушението се случило заради неговите гревови.

Ако пак се случи нешто добро, треба да се каже дека станало по Божја Промисла“. Монах го праша авва Сисој: „Како да Му угодам на Бога и да се спасам?“ Му одоговори светителот: „Ако сакаш да Му угодиш на Бога, излези од светот, оддалечи се од земјата, остави ја тварта, пристапи кон Создателот, соедини се со Него со молитва и со плач и ќе најдеш спокојство и во овој и во оној век“.

Монах го запрашал авва Сисој: „Како да го достигнам смирението?“ Му одоговори Светителот: „Кога некој ќе се извежба да го признава секој човек за подобар од себеси, ќе го стекне со тоа смирението“.

Амон му се жалел на Сисој дека не може да ги запомни мудрите изреки што ги прочитал и да ги повтори кога разговара со луѓето. Му одговорил светителот: „Тоа не е нужно. Потребно е да се стекне чистота на умот и да се зборува од таа чистота, полагајќи ја надежта во Бога“.

Најголемиот број обичаи врзани за Свети Сисој кои се почитуваат се врзани за децата. Многу мајки постат седум дена пред овој празник за да се причестат, а се верува дека така децата ќе бидат здрави и дека во живото ќе ги след среќа.

Ако на овој празник врне треба да ги пуштите децата надвор добро да искиснат. Во некои краишта е сочувано верувањето дека тоа е водата која Свети Сисој им ја испраќа од небото и дека така најдобро и најздраво ќе пораснат.

Постарите велат дека Свети Сисој е нјголемиот прогонувач на сите ѓаволи кои ги напаѓаат децата, па се верува дека денеска децата може да останат надвор и навечер, бидејќи демоните ќе избегаат и ќе се сокријат.

Народот вели дека се што ќе се роди на Свети Сисој ќе биде среќно и долговечно.

Намирници кои смеете да ги јадете пред спиење

Некои луѓе едноставно не можат да спијат со празен стомак, бидејќи чувствуваат мачнина поради гладот или едноставно ги мачи. За среќа, постои храна што им е дозволена да ја јадат пред спиење бидејќи не дебелее.

Посно сирење е идеален вечерен оброк. Во комбинација со некоја салата или салама, како што се пилешки / мисиркини гради или варена шунка, сирењето поради пробиотичките бактерии позитивно ќе влијае на здравјето и нема да го оптоварува варењето.

Пуканки

Истражувачите откриле дека пуканките содржат полифеноли. Овој антиоксидант е многу посилен од витамините Ц и Е. Полифенолот ги чисти токсините од телото и го подобрува имунитетот. Истражувачите откриле дека една порција на портокал содржи 300 mg полифеноли. Овој антиоксидант го забавува стареењето, го лечи запекот, ги подобрува цревата, го подобрува срцевиот ритам и го спречува ракот.

Банана, јогурт и мед

Ако не можете да спиете без нешто слатко, подгответе овошно смути од банана и јогурт.

Бананите и јогуртот се богати со триптофан, амино киселина која е вклучена во производството на серотонин. Серотонин, меѓу другото, помага во регулирањето на спиењето, а неговото ниско ниво во телото е поврзано со несоницата. Оваа комбинација, покрај ефектот на спиење, исто така ќе обезбеди витамини Б и минерали калциум и магнезиум, кои играат важна улога во релаксацијата на психата и мускулите.

Препорачуваме бананите и јогурт да се засладат со лажица мед, што е природен извор на јаглени хидрати за добар сон.

Бадем и други јаткасти плодови

Јаткасите плодови го стимулираат производството на триптофан и магнезиум, кои ги релаксираат мускулите и нервите. Со тоа го стабилизираат ритамот на срцето, што дополнително ве релаксира и смирува. Земете десет бадеми и ги грицкајте ги пред спиење.

Мисирка

Стек од мисирка е одличен избор за оброк пред спиење, бидејќи не содржи многу калории или масти, и е богат со протеини.

Денес е ден на клетви и заклетви

Клетва, (к'лначка, кл'најне) Во народото верување спаѓа и клетвата: уд татко, уд мајка, уд кум, уд стар чувек, стара жена, уд сирумах, уд сирак, уд болин чувек, уд поп итн.


Од сите клетви најтешки се татковата и мајчината клетва, потоа кумовата клетва, која според народното верување секогаш се исполнува, и која дури и Бог ја одобрува и ја поткрепува. Се верува дека оној што родителите ќе го проколнат нема да помине добро. Уште повеќе веруваат ако него клетвата не го фати, таа ќе ги стигне неговите деца или внуците, или било кога и било каде од неговите најблиски, макар тоа било и уф дивето колено. Исто така тешка е и прафашке и кумовата клетва. Оној што кумот гол го држел на рацете при крштевањето, тој мора многу да внимава да не го навреди кумот, зашто ако кумот го праклне, „не можат ни три владици да му пуможат."

- Покрај тоа верување кршетеникот мора да го посети кумот на сите поголеми празници и да го моли да му прости, ако со нешто макар и не сакајќи го навредил.

Заклетва. – Покрај клетвата во народот постои и закл'нувајне (заклетва). Закл'нувајнето обично се употребува кога се сака некој да ја каже вистината, кога сведочи или сам се заколнува за да го увери некого во тоа што тој го кажува или го предлага. Се употребува и меѓу жените кога некоја не сака да каже нешто што чула или видела, па другата ќе ја закл'не да ја каже вистината, или кога некоја жена ќе присуствува на некој разговор или озборување па тие две во неа како трета немаат доверба, дека ќе го чува во тајност тоа што го чула тогаш тие ја закл'нуват со зборовите: Жити деца. – Жити младост. – Туку ти две очи. – Жити едно чедо, итн. Кога некоја жена ќе сака да ја увери другата дека тоа не е од неа разгласено или дека таа не е причина за некоја кавга, разнесување на зборови итн. таа се заколнува: „На младоста си да се не наситум!" ако ова или она сум го рекла. – Едно дете имам, живо дома да не гу најдум ако...!" Или: „Нидеља да не прачекум, ако сум рекла."

Или: „Три деца имам сите да ми испукат уф един гроб да и закопам, ако сум кажала", итн.

Но треба да се знае дека заклетвата не се употребува без некоја поголема причина. Мора да е сериозна работата, па така да се заколне било човек или жена. Кога пак некој криво се закл'нуве, народот верува дека било кога ќе го снајде нејкоја несреќа. Обично на таквиот човек никој ништо не му доверува, не позајмува, не го вика за сведок, не сака да сведочи во негова корист дури, дури и да е сосема прав во тој случај. Па да не го презираат само него туку истото тоа неверување и истата омраза, кои ги чувствуваат кон него, ја пренесуваат и на неговите домашни. Само кога ќе се поделат, и ако неговите помали браќа се покажат поинакви, соседите го менуваат мислењето за нив. За таквиот човек велат дека е и од Господа бележан, но не може веднаш да се согледа, дека не е добро, додека човекот не искуси.


Лоши работи. – Иако народот верува дека и доброто и злото идат од Бога, сепак се верува дека покрај Бога кој на луѓето секогаш им мисли добро, освен кога ќе сака да ги проверува има излезено некоја работа, има и некуји работи, кои токму зло му мислат на човекот. Во такви се вбројуваат некои работи или лоши работи се вбројуиваат: самовилите, јуда змеј, Талас'м, муравини, вапири, сенка, ѓавол, ламја, аждер, караконџула, виор и др. Наспроти сиве овие лоши работи, злите духови, се истакнуват: ангел кој секогаш живее кај човекот и го чува од сите лошотии, и одредениот касмет – судбина, или како што велат овде: што му е дадено и што му е пишано од Господ.


Сумувиле – Според народното верување сумувилите се убави недофатливи жени, вечно млади и весели. Тие сакаат да играат оро и разни други игри. Не можат да се претвораат во нешто друго, но имаат крилја и можат да летаат и за миг ги снемува. Исто така исчезнуваат и кога петли ќе запеат. Нив не може секој да ги види. Тој што има силен талас'м (силна ѕвезда), и не лелека од страв кога ќе ги види, туку останува пробран, тој може да ги гледа. Кога човекот ќе наиде на нив, тие обично го шашардисуват (опсенуваат) и се забравуве, и потоа може да го водат дома. Дури утрото кога ќе запеат првите петли може човекот да се спаси од нив. Но сепак, самовилите не се така лоши како јудите.


Јуди. – И тие се жени, но многу лути и опасни. Тој што ќе го фатат обично и го умираат. За нив веруваат дека можат да влезат во телото на некоја жена, по што и таа станува лута и лоша: вика, се дере, се тепа. Кога ќе се освести ништо не знае што било пред тоа. За таквите жени велат: „А фатија јудите". – Јудите преку ноќ ги дават децата.


Змех (Змев). – него го замислуваат со голем стомак, мала глава, кожни крила и со четири нозе. Може да се претвори во што сака: човек, волк, мачка, куче итн. Најчесто се претвора во човек и тогаш кради жени и девојки и ги носи горе во облаците каде што престојува. Таа жена потоа пак ја враќа на земјата, а за сето тоа време жената е во несвесна состојба. За него веруваат дека е многу силен и дека нема сила што може да му се спротивстави. Веруваат дека многу јаде, па затоа и велат за човек кој многу јаде: „Бре, куту змех јаде!"


Талас'м – е чудовиште со голема глава, обраснато со остри влакна. Има многу големи очи. Телото му е замислено како кај човекот. За таласамот веруваат дека настанал од див човек. Многу е опасен, зашто кога човекот ќе наиде на него, толку ќе се уплаши што веднаш му се земаат гласот и силата, по што со ококорени очи се претвора во дрво или камен. Против него не може ништо да се преземе.
Муравини (Сирени)- Нив ги замислуваат како жени, што живеат по реките, обично каде што матицата удира во некој нос или карпа, поради што водата се врти во вител (круг). Од такви места треба човекот да се чува зашто тука најлесно може да се удави. Тие најповеќе се јавуваат од први до петнаесетти август, и за тоа време човек не треба никаде сам да се капи, зашто може муравините да го удават.


Сенки. – Замислени се како ужасно тешки жени, полни со крв, кои ноќе одат по куќите каде што има лиунки (леунки- родилки).


Ѓавул (Враг). – Ги има два вида: ѓаволот е пакосен, тој е задоволен само тогаш кога се напаѓа со нож. Тој е злобен и се претвора во различни животни, само да успее да направи зло. Тој ги скарува луѓето, ги учи што да работат, како да лажат, и е задоволен само тогаш кога ќе падне крв. За него велат дека побегнал од пеколот и дека ги тера луѓето да грешат, за после да идат во пеколот. Поради тоа за некој, што стално прави зло викаат: „Гу утело злото, тоја куси"...


Врагот е замислен како мало немирно дете, кое сака само да ги насекира луѓето и ништо повеќе. Тој обично ќе зафрли некој предмет, особено тој што им треба, и човекот да се убие не може да го најде. Но народот верува дека денес луѓето го победиле ѓаволот, зашто сега тие станале ѓаволи, и кога некој предмет ќе се загуби, и не можат веднаш да го најдат тогаш тие низ бравата протнуваат конец и ја врзуваат бравата. Тие мислат дека ѓаволот го врзале за вратата и така ќе го најдат предметот. Се верува дека на тој предмет седел ѓаволот па затоа не можеле да го најдат додека не го врзале за бравата.


Народот верува дека во недела наутро ѓаволот го праќа врагот да ги лаже луѓето со убави соништа, за да не се разбудат и да не одат во црквата. – Против ѓаволот и врагот се празнува празниците Св. Антонија и Св. Танасија.


Народот верува дека ѓаволот и врагот имаат опашки, уши и на нозете копита наместо прсти. За немирно момче или девојка, велат дека е враг, а за човек кој лаже и сл. велат дека е ѓавол.

Од книгата „Српски народни обичаји у Ѓевѓелиској кази" од Стефан Тановиќ, Београд 1927 г.

Популарно