Циститис: Сè што треба да знаете за инфекцијата на мочниот меур

Инфекциите на уринарниот тракт се чест здравствен проблем, особено кај женската популација. Според истражувањата, една од пет возрасни жени во текот на животот ќе се соочи со ова заболување.

Во зависност од тоа кој дел од уринарниот тракт е зафатен, разликуваме дистална ИУТ (инфекција на мочен меур и уретра) и проксимална ИУТ (инфекција на бубрег). Инфекцијата на мочниот меур се нарекува циститис. Мочниот меур е дел од уринарниот систем, кој има за цел да ја сторнира урината. Циститис се јавува доколку истовремено настане микробна колонизација на урината и ткивна инвазија.

ШТО ГО ПРЕДИЗВИКУВА ЦИСТИТИСОТ?

Најчести предизвикувачи на циститис се бактериите, но инфекцијата може да се должи и на инвазија со микобактерии, габички, паразити и поретко вируси. Убедливо, со застапеност од 85% од случаите на бактериски циститис, најчест причинител е Escherichia coli. Останатиот дел од бактериските циститиси се предизвикани од Proteus, Klebsiella, Staphylococcus saprophyticus, Enterobacter, Streptococcus spp. и др.

Кај габичниот циститис, Candida e најчест причинител. Инфекцијата се јавува при компромитиран имун систем или нетретирана нефролитијаза (камен во бубрег) со рекурентни инфекции.

Циститисот може да се јави како резултат на радијација, консумирање на одредени медикаменти (хемотерапија), во склоп на други заболувања, при користење на хемиски продукти како спермицидни препарати, купки итн.

СИМПТОМИ И ЗНАЦИ НА ЦИСТИТИС

Главните симптоми и знаци за циститис се:

-Често мокрење;

-Мокрење мали количества урина;

-Дизурија (болно/отежнато мокрење);

-Чувство на недоизмокреност;

-Инконтиненција;

-Лош мирис на урина;

-Матна урина;

-Ноктурија (ноќно мокрење);

-Чувство на тежина во долниот дел од абдоменот;

-Хематурија (крв во урина) кај околу 30% од случаите.

Доколку инфекцијата не се третира, клиничката слика може да прогредира и дополнително да се јави силна болка во слабината, треска, температура и повраќање. Тоа укажува на фактот дека инфекцијата се проширила и ги зафатила горните партии на уринарниот тракт – бубрезите.

КОИ СЕ РИЗИК ФАКТОРИ?

Инфекциите на уринарниот тракт, вклучувајќи го и циститисот, почесто се јавуваат кај женскиот пол. Главната причина за тоа се смета дека е анатомијата на женските урогенитални органи. Уретрата (цевчест орган преку кој урината излегува од мочниот меур) кај жената е кратка, а нејзиниот отвор е во близина на анусот. Ваквата анатомска градба и поставеност овозможува лесно преминување на бактериите од колонот кон мочниот меур.

Главни ризик фактори за појава на циститис кај жени

Бременост. Притисокот од зголемувањето на матката врз структурите од уринарниот тракт, го зголемува ризикот за појава на инфекција на мочниот меур.

Постменопауза. Постменопаузалните жени имаат зголемен ризик за појава на циститис, поради промените кои настануваат во оваа животна доба како: уринарна инконтиненција, сувост на вагината, уринарна ретенција и пролапс на генитални органи.

Контрацепција. Со поставување на одредени средства за контрацепција во женските генитални органи како дијафрагма, се зголемува ризикот за појава на циститис.

Сексуална активност. Честата промена на партнери и зголемената сексуална активност се поврзуваат со појава на инфекција на мочниот меур.

Главни ризик фактори за појава на циститис кај жени и мажи

Поставување на катетер. Уринарните катетери се цевчести структури, кои се употребуваат во случај кога нема можност природно да се уринира. Со поставувањето на катетер, се овозможува транспорт на бактериите директно од надворешноста во мочниот меур.

Нарушување на имуниот систем. Одредени состојби како ХИВ, дијабетес, малигни заболувања влијаат врз имуниот систем, со што се зголемува ризикот за појава на инфекции, вклучувајќи го и циститисот.

Нарушување на протокот на урина. Опструкција на уринарните патишта предизвикана од бубрежни камења или кај мажите од зголемена простата, може да го зголеми ризикот за уринарна инфекција.

Анатомски аномалии на уринарниот тракт. Анатомските аномалии како везико-уретерален рефлукс, често се поврзуваат со појава на циститис.

ДИЈАГНОЗА

За да се докаже инфекција на уринарниот тракт, потребно е да се земе примерок од урина и да се направи биохемиско испитување на урината и уринокултура.

Со цел да не се добијат лажно позитивни резултати и да се избегне контаминација од екстрауринарни извори, од исклучителна важност е правилното собирање на примерокот.

КАКО ПРАВИЛНО ДА ЗЕМЕТЕ ПРИМЕРОК ОД УРИНА?

Најдобро е примерокот да се земе наутро, по станување при полн мочен меур (прва утринска урина). Следете ги следните чекори:

-Земете стерилна чаша.

-Темелно измијте ги рацете.

-Темелно измијте ја урогениталната област. Кај жени, потребно е добро да се измие вагината и уретрата, а после тоа гениталната област да се избрише со потези од напред кон назад (од вагината кон анусот). На тој начин се спречува контаминација на вагината со бактерии кои нормално се наоѓаат во анусот. Кај мажи, потребно е да се вовлече кожинката и добро да се измие главата на пенисот.

-Отворете ја стерилната чаша, без да ја допирате внатрешната површина.

-Започнете со процесот на уринирање во WC-шолјата. При мокрењето, жените треба да ги држат срамните усни одвоени.

-После првиот млаз (првите неколку секунди од процесот на мокрење), уринирајте во стерилната чаша без притоа да стопирате со мокрењето. Потребни се околу 60 мл урина.

-Завршете со уринирањето во WC-шолјата.

-Затворете ја стерилната чаша.

-Повторно измијте ги рацете.

Во одредени случаи за поставување на дијагноза, потребни се и други испитувања како цистоскопија, нативна графија на уротрактот и интравенозна урографија.

ЛЕКУВАЊЕ

Кај бактерискиот циститис потребен е антибиотски третман и тоа најчесто Sulfamethoxazole/Trimethoprim, Ampicillin, Amoxicillin, Ciprofloxacin, Ofloxacin и др. Покрај медикаментозниот третман, се препорачува внес на течности најмалку 2 литри на ден, за да се мокри на секои 2-3 часа.

Шест најчести рани симптоми на рак на желудник

Ракот на желудник е еден од најболните облици на рак, но честопати болката се јавува подоцна, додека во раната фаза се појавуваат други симптоми.

Неретко, во раната фаза овој тип на рак не предизвикува никакви препознатливи симптоми, смета д-р Умут Сарпел.

Д-р Сарпел за Women’s Health ги посочува најчестите симптоми на кои треба да обрнете внимание.

Крв во столицата или повраќање

Доколку крварењето е поврзано со рак на желудник, крвта е обично темно кафеава па дури и црна, додека крвта која се јавува при повраќањето има светло црвена боја и делува рапаво.

Болка во абдоменот

Болката која ја предизвикува ракот на желудник не е краткотрајна, туку таа е тапа болка која трае долго, а најчесто се јавува по средината на стомакот.

Надуеност, дијареа или тврда столица

Појавата на рак може да влијае на работата на дигестивниот систем и да предизвика надуеност, но овој симптом ретко асоцира на рак. Сепак, доколку истиот е пропратен со некои од другите симптоми, може да станува збор за нешто посериозно.

Брзо губење на апетитот

Еден од раните симптоми на овој вид рак е и губењето на апетит при јадењето. Обрнете посебно внимание на овој симптом доколку таквото однесување е нетипично за Вас.

Необјасниво губење на тежината

Губењето на тежината може да биде симптом на бројни здравствени проблеми и болести, како што се дијабетесот, Кроновата болест, но и ракот на желудник. Секое необјасниво губење на килограмите е причина за посета на доктор.

Често подригнување

Подригнувањето и чувството на топлина во градите, честопати е симптом и на други дигестивни проблеми, но може да се појави и како симптом на рак.

Цисти на јајчници

Најголем дел од жените ќе се сретнат со некој вид цистична промена на јајчникот во одреден период од својот живот, без да почувствуваат одредени симптоми. Најчести се функционалните цисти, кои се создаваат како последица на нарушување на нормалните циклични промени во јајчниците и во овулацијата. Настануваат доколку нормалните фоликули не успеат да прснат во текот на овулацијата, при што течноста останува и фоликулот продолжува да расте, со што настанува перзистентна фоликуларна циста. Според д-р Бобан Сарџовски, гинеколог акушер во Клиничката болница „Аџибадем Систина“, тие вообичаено исчезнуваат без никаков третман за неколку недели до неколку месеци.

Најчесто цистите не даваат никакви симптоми и се откриваат при рутински ултразвучен преглед, но кај оние што имаат симптоми, во зависност од нив, може да се одреди за каков тип промена станува збор.

Други видови цисти

Ендометриотични или чоколадни цисти – ендометриозата на јајчниците значи постоење на ендометриум во са­миот јајчник (дел од матката кој циклично се менува во тек на еден менструален циклус) и во тек на мензис крвави во самиот јајчник. Со тек на време добива темноцрвена (кафеава) боја и затоа овие цисти се нарекуваат и чоколадни. Жените што имаат ендометриоза може да имаат проблем со забременување, хронични болки во долниот дел од стомакот поврзани со менструалниот циклус, како и болки при сексуален однос.

Дермоидни цисти - претставуваат едни од најчестите тумори што се ја­вуваат кај помлади пациентки и содржат ткива од други делови на телото, на пример коска, коса, ’рскавица во цистичната структура на јајчникот.

Неопластични цисти на јајчниците - израснуваат од несоодветен, прекумерен и неконтролиран раст на клетките на јајчникот. Малигните неоплазми може да се формираат од сите типови клетки на јајчникот, но најчести се од површниот епител. Понекогаш може промената на јајчникот да е последица и на метастаза од тумор кој потекнува од друг орган.

Полицистичен синдром на јајчни­кот - ова е едно од најчестите хормонал­ни нарушувања кај жената. Дијагнозата се поставува при ултразвучна детекција на јајчник, обично е поголем од нормалниот, со многу мали фоликули, повеќе од 12 на јајчник. Кај овие жени освен присуството на цистите, присутни се и хормонални нарушувања, нередовни менструални крвавења, знаци на зголемена продукција на андрогени хормони (појава на акни, масна кожа, зголемена влакнавост), отсуство на овулации, неплодност, дијабетес.

Симптоми и дијагноза

Циклична болка поврзана со менструацијата обично нѐ насочува на ендометриоза. Остра и силна болка, која се јавува одеднаш, укажува на прскање на цистата или на нејзино извртување. Ако постојат поголеми цистични формации, може да се појават и симптоми од околните органи на кои притиска цистата и да се појават проблеми со мокрењето доколку цистата притиска на мочниот меур, но и проблеми со празнењето на цревата доколку цистата притиска на дебелото црево. Во понатамошните иследувања се вклучуваат: туморски маркери, компјутерска томографија, магнетна резонанција и тест за бременост, доколку постои сомневање за бременост надвор од матката.

Третман

Конзервативен - бидејќи функционалните цисти се најчести, не претставуваат закана за здравјето на пациентката и вообичаено самите исчезнуваат, па третман на овие цисти ретко кога е потребен. Потребно е нивно ултразвучно следење и евентуално хормонска терапија за да се регулира менструалниот циклус и да се превенира формирањето перзистентни фоликуларни цисти.

Оперативен - во Клиничката болница „Аџибадем Систина“ постои најсовремена лапароскопски минимално инванзивна опрема со која без класичен рез на стомакот, односно преку неколку отвори од 5 до 10 мм на стомакот на пациентката се влегува во стомачната празнина со камера и директно се ви­зуализираат органите. Во текот на овој преглед се прави процена на цистата, на јајчниците и на другите органи, по што со микрохируршки инструменти цистата се отстранува, а отстранетото ткиво потоа се анализира и се одредуваат видот на цистата, степенот на болеста и потребата од евентуален понатамошен третман. Доколку станува збор за големи малигни промени, се пристапува кон класичен оперативен пристап.

Ако закажувате снимање на магнетна во македонските болници, ова мора да го знаете!

Доколку имате потреба од снимање на магнетна резонанца во некоја од македонските болници, задолжително прашајте за колку килограми е наменета. Искуството на еден скопјанец покажува дека може да чекате со месеци и на крајот да не ја добиете неопходната дијагностика преку овој апарат. Имено, тој закажал снимање во една скопска болница. Чекал три месеци и кога с епојавил во собата за снимање, му рекле дека не може да му направат снимање бидејќи апаратот бил за 100 килограми а тој имал некој килограм повеќе. Во такви случаи, потребно е медицинското лице да го исвести пациентот уште кога закажува снимање, а не да чекаат со месеци и да остабат без услуга. Во некои од болниците има апарати за пациенти кои тежат до 120 килограми, а над таа тежина има апарат само во една приватна болница во државата.

Превземено од http://samozdravje.mk/

Популарно