Интервју со прилепчанецот кој ги донел коските на Делчев во Македонија: Цела Македонија беше на улица!

- Во сите градови од Пиринска Македонија,  побудувавме голем интерес. Во Струмица, чинам целиот град беше на нозе. Веста дека низ овој град ќе помине колоната со коските на Гоце Делчев ги воодушеви и толку израдува граѓаните што едвам поминавме низ улиците - истакнал Иваноски

На 2 август се одбележа 116-годишнината од Илинденското востание. Ден кога македонскиот народ се потсетува на македонските револуционерни дејци меѓу кои и Гоце Делчев, кој бил убиен во борбата со турската војска, во зорите на 4 мај 1903 год. Соред историските податоци, неговите посмртни останки прво се чувале во Баница до 1917 година, кога се пренесени во Ксанти, а потоа во Софија. До 1923 година, ковчежето со коските се чува во домот на Михаил Чаков, а на него пишувало: „Ги заколнуваме поколенијата што доаѓаат светите коски да бидат погребани во главниот град на независна Македонија. Август 1923, Илинден". Заветот е исполнет и на 11 октомври 1946 година се пренесени во Скопје, во црквата Свети Спас. Но малкумина знаат дека во пренесувањето на моштите на револуционерот учествувал прилепчанецот Илија Јованоски - Белото како возач. Според него носењето на саркофагот од Бугарија во Македонија се случило на 31 јануари 1947 година, а не како што се трдело во октомври 1946 година. Тој, за тогашниот локален прилепски весник Народен глас, раскажал дека секаде колоната со возилото била пречекана од многу народ во сите градови од Пиринска Македонија, а во Струмица, речиси целиот град бил на нозе.

Во текстот од весникот ,, Народен глас", бр. 222, на стр. 2,  издаден во Прилеп, во петок на 11 февруари 1972 година, а на кој в.д. главен и одговорен уредник е Благоја Глигороски, пишува дека заветот на Гоцевите следбеници, коските на овој голем македонски револуционер да бидат пренесени во Скопје, се оствари непосредно по ослободувањето на татковината од фашистичките окупатори. По една случајност во пренесувањето на саркографот учествувал еден наш сограѓанин. По една исто така случајност деновиве беше пронајдена и една автенична фотографија од овој пренос, што е направена во пиринскиот град Петрич.

Еве што тој раскажува за овој настан:

- Повеќе од една година беше тоа во 1946/47, како возач бев на работа во нашата амбасада во Софија. Кон крајот на јануари 1947 година во Софија дојде другарот Борко Темелковски – Лилјак. Се сеќавам добро утрото на 31 јануари 1947 година ми беше речено дека со придружба треба да појдам на едно место. Во џипот што го возев, беше ставен еден сандак, и заедно со придружбата од Софија веднаш се упативме за Скопје.

Шоферот Илија Иваноски, добро се сеќава на многу детали, од патувањето. Џипот се движел во средината, а напред и назад биле по една кола. Иако зимно време џипот бил отворен во која се наоѓала и голема фотографија на Гоце Делчев.

- Во сите градови од Пиринска Македонија, истакнува Иваноски, побудувавме голем интерес. Маса граѓани се собираа околу нас во Благоевград, Петрич и други градови. Насекаде се собираа граѓани не поздравуваа. Во Благоевград, Градскиот комитет на БКП, организира мала свеченост. Во Струмица, чинам целиот град беше на нозе. Веста дека низ овој град ќе помине колоната со коските на Гоце Делчев ги воодушеви и толку израдува граѓаните што едвам поминавме низ улиците.

По долго патување, колоната во Скопје пристигна во попладневните часови на 31 јануари.

Бидејќи фотографијава е направена во Петрич, сега дефинитивно се знае и точниот датум на пренесувањето на саркографот, а не како што беше објавено во весникот Нова Македонија од 30 јануари 1972 година, дека тоа е сторено во 1946 година.

Фељтон за Гоце

Во истиот број на "Народен глас", бр. 222 од 11.02. 1974г. има и Фељтон за Гоце Делчев – Идеолог и револуционер. Пишува Димитар Мицкоски. Станува збор за продолжение од минатиот број. Во него авторот пишува дека во 1901 година, Гоце Делчев пак ја обиколил речиси цела Македонија… Во еден свој говор, Гоце Делчев рекол: "… Зарем Македонците не се храбри и јунаци? Кој смее да каже дека Македонците не се способни да ја извојуваат својата слобода, да ги урнат тираните и да се очистат од крлежите", пишува во фељтонот Мицкоски. 

Нестор Алексиевски го изработил ковчегот за коските на Гоце

Славниот резбар Нестор Алексиевски го изработил ковчегот во кој се пренесени коските на Гоце Делчев од Софија во Скопје во 1946 година. Го изработил дрвениот ковчег за 21 ден, во што му помагал и неговиот син Миле, пишува Данило Коцевски  во колумната на "Слободен печат" на 29/06/2019. Копаничарот потекнувал од една од најпознатите мијачки резбарски тајфи. Најпрвин изработил цртежи како ќе изгледаат деталите изрезбани на ковчегот, а потоа преминал на нивната реализација во ореово дрво.. Ковчегот бил со димензии 0,6 х 0,6 х 0,75 метри, и лежи на четири лавовски шепи.  Изрезбани се разни мотиви од кои главниот е ликот на Гоце Делчев со ловоров венец. Претставени се и тогашните грбови на Македонија и Југославија. На задната страна стои пораката: „Смрт или слобода – од Револуционерниот комитет". Во саркофагот била вградена и лимена подлога односно кутија, набавена од лимар во Старата скопска чаршија. Според сведоштвата, коските во сандакот биле обвиткани со црвена свила како симбол на Илинденското востание…

Пренесувањето на моштите траело три дена, на 7, 8 и 9 октомври 1946 година, а тој чин бил проследен со огромна маса народ што му оддавал почит на великанот и на неговото испраќање од Софија и пристигањето во Скопје. Положувањето на коските во саркофагот во дворот на црквата „Св. Спас" било извршено на 10 октомври.

ОСТАТОКОТ ОД КОСКИТЕ СЕУШТЕ ВО БАНИЦА?!

Гоцевите потомци од неговите сестри, лично раскажале дека кога коските биле изложени во Софија во црквата „Света Недела" во август 1923 година, семејството се уверило дека внатре во сандачето се само рацете, нозете и главата, а трупот го нема. Коските од трупот на војводата засекогаш останаа во Баница. Откако во 1906 година неговиот другар, војводата Чаков, заедно со Таската Серски го откопале гробот и ги зеле главата, рацете и нозете на Гоце Делчев, трупот го оставиле оти и по три години уште не бил распаднат. Потоа, никој никогаш не го зел остатокот од коските. Никаде, ама баш никаде нема доказ или сведоштво дека работата била завршена - со треперлив глас поради своите 82 години, но истовремено и со неверојатна сигурност и совршено сеќавање го почна своето сведоштво, скопјанецот Панде Ефтимов. Тој е еден од тие што лично ги пречекал неговите коски во Скопје во 1946 година, пренесуваат дел од медиумите.

Покрај пасоши во Македонија нема ниту сообраќајни дозволи

Владата да најде начин за продолжување на рокот на патните исправи додека се реши пасошката криза во земјава, бара министерот Чулев. Вели дека за надминување на проблемот неопходна е политичка волја, пренесува Сител. 

-Ставање на апостилски печати со информација до сите други држави по дипломатски пат е една од опциите која што ја има Владата на располагање. За законитоста, во краен случај треба да реши Владата. Меѓутоа, сме имале случаи во меѓународни рамки каде важноста на патните исправи е продолжена со удирање на печат и испраќање на ноти до државите, вели Чулев.

Од Владата велат дека на вчерашната седница не се разговарало за пасошката криза. Доколку информацијата за ваква постапка пристигне до Влада, јавноста дополнително ќе биде известена.

Во моментот останати се уште 3.400 пасоши. 9-члена комисија составена од лекар, правник, економист и вработени во Министерството ќе одлучува за лицата кои имаат ургентни потреби за вадење пасош. Чулев вели дека приоритет ќе имаат лицата кои мора да заминат на лекување во странство, а потоа оние кои треба да учествуваат на меѓународни натпревари.

Освен пасоши, станиците за технички прегледи не издаваат и сообраќајни дозволи.

-Во текот на утрешниот ден пристигнуваат доволен број на сообраќајни дозволи, 1.500. Требало посебни материјали, а до идната недела ќе стигнат 100.000, рече Чулев.

Министерот уверува дека откако ќе пристигне пратката на пасоши граѓаните во најкус можен рок ќе ги добијат патните исправи и состојбата ќе се нормализира со работење на службите и втора смена и за викендите.

Инаку, Чулев го обвини премиерот Спасовски дека со фалсификат ги поништил во Службен весник распоредувањата во МВР, бидејќи немало одлука на Влада. Побара од Јавното обвинителство да отвори истрага.

Станува ли разрешената министерка Мизрахи нова опозициска ѕвезда

Партиите ги почнаа своите средби со граѓаните, иако официјалната кампања се уште не е почната.

А во таборот на ВМРО-ДПМНЕ, забележливо е дека на терен е видно присутна Рашела Мизрахи, разрешената сега ексминистерка од партијата, која беше сменета бидејќи држеше прес конференција пред табла со старото уставно име на земјава, а техничкиот премиер Оливер Спасовски не можеше да премине преку, како што рече, кршењето на Уставот.

Таа од овие средби објавува серија фотографии на свохот фејсбук профил, проследени со нагласени патриотски постови.

„Како што мечката си го брани своето мече, должни сме да си ја одбраниме нашата мајка, Македонија. Време е да се сплотиме и да одиме напред. Ние сме македонски народ. Нема да молчиме и лавовски ќе се бориме еден до друг“, напиша синоќа Мизрахи.

Друг пост, пак, гласи „Ако се потсетиме само две поколенија наназад ќе се увериме дека сите сме или роднини или пријатели. Никој не е херој сам, ама херојската победа се остварува само со тимска работа. Да стоиме заедно со нашиот Претседател Христијан Мицкоси, заеднички да го трасираме патот за Обнова, а бидете сигурни во силата, затоа што Македонија ни го чува грбот“, вели поранешната министерка.

Орданоски: Боки 13 така се облекува 20 години, јас гледав парчиња купени пред да почне аферата

Сашо Орданоски, новинар кој порано работеше во некогашната телевизија 1ТВ на Бојан Јовановски кој е обвинет во аферата Рекет, вели дека досега Јавното обвинителство не изадило ниту еден директен доказ за овој случај. Тој вчера на емисијата Отворено на Телевизија 24 рече дека сега ќе биде интересно да се види какви докази ќе изведе одбраната на обвинетите. 

„Во суд се суди со докази, не со каква чипка ти е маицата, дали кога зборуваш употребуваш пцовки и дали носиш чевли од 100 или од 1.000 евра. Ако се докаже дека гардеробата е купена во тие месеци кога се земени парите и за неа се платени 500 илјади евра, има доказ дека на неа се потрошени парите. Ако му ја покажувате гардеробата за потоа целата јавност да коментира „Видете го овој Боки 13 какви пантолони носи, елечиња, а притоа ништо да не видиме од тоа кога е купено, во кој период, каде е купено, не е во ред. Па Боки 13 дури 20 години така се облекува. Таму имаше парчиња што јас сум ги гледал пред да почне целата афера. Не може да се суди преку тоа какви полемики се водат на фејсбук. Обвинителството досега не извади ни еден директен доказ. Таму има спротивставени сведочења. Јас чекам да дојдат пресудите и да се осврнам на сето тоа. Сега одбраната ќе почне да изведува докази. Можеби тие ќе изведат поинтересни докази, можеби тие ќе кажат каде се парите, кога веќе ги обвинуваат дека зеле пари, можеби ќе дознаеме. Настрана целата хистерија, во самата судска материја ние не видовме објективни докази. Јас мислам дека во нормална демократска земја со вистинско правосудство, ова би паднало со просечна екипа адвокати“, рече Орданоски.

Се почна со Кики и Фрики, нагласи новинарот, и праша - каде се сега Кики и Фрики во Рекет, ги нема никаде, а луѓето веќе не можат по улица да одат, ги растргнаа буквално.

Популарно