Доктор Зафировски алармира: Аерозагадувањето доведува до комплетно заостанување на менталниот и физичкиот развој кај децата

Аерозагадувањето во урбаните средини стана главен социјален, здравствен, еколошки и економски проблем.

Скопје во последните месеци е меѓу првите 10 најзагадени градови во светот, тоа придонесува да се развиваат низа болести, а пред се карциномите кои се во подем. Според една нова статистика на американската асоцијација, секое седмо новородено дете ќе има проблеми со белите дробови поради аерозагадувањето. 

- На долги патеки аерозагадувањето влијае на централниот нервен систем, негативно влијае на кардиоваскуларниот систем и сето тоа доведува до комплетно заостанување и во развој кај децата, и на менталниот и на физичкиот развој. Затоа ни е потребна чиста животна средина, вели во разговор за „Република“ д-р Оливер Зафировски, директор на Клиниката за пулмологија и алергологија. 

Децата со астма или други респираторни заболувања се посебно подложни на ефектите на аерозагадуваето.

- На нив директно негативно влијае на нивните бели дробови бидејќи, на некој начин тие се оштетени. И секако, влијае и на возрасните. Само заради аерозагадувањето, на годишно ниво над 1.200 луѓе ја губат битката со аерозагадувањето. Се зголемува смртноста кај луѓето кои имаат хронични белодробни заболувања. Десет години се зборува дека нешто мора да се стори, а ништо не е направно. Мора да се направи стратешки план. Она што е најбитно е дека оваа Влада сериозно го прифати е новиот концепт кој очекуваме да го подобри здравјето на луѓето и да го намали аерозагадувањето. Мора да се подигне свеста, ќе почнеме со предавање во школите за почеток, за да може сите да дадат свој придонес. Еден човек не може да ја смени оваа ситуација, само ако секој стане свесен за аерозагадувањето можеме сите заедно да направиме нешто поубаво и подобра клима и почиста средина, вели д-р Зафировски.

Кога има енормно зголемување на аерозагадувањто децата не треба да бидат изложени на физичка активност во надворешна средина. Треба да се користат заштитни маски КН95, ако нема маска, барем шал околу устата да се стави и да се заштитиме од зголемената концентрација на пм честичките. 

Втор говорник на Global HR Vision 2026: Надина Тирополис!

Во ера на постојани промени и непредвидливост, бизнис светот се соочува со клучно прашање: Како да изградиме организации кои не само што преживуваат, туку вистински напредуваат? Одговорот на ова прашање доаѓа со Надина Тирополис, визионер во областа на регенеративното лидерство и втор потврден говорник на претстојниот Global HR Vision 2026 во Скопје.

Од глобални гиганти до трансформативни промени

Патот на Надина е обележан со повеќе од 15 години искуство во врвот на светската бизнис елита. Работејќи за култни брендови како Gucci, adidas и Sephora, таа имаше уникатна можност да ги навигира комплексните стратешки иницијативи на повеќе меѓународни пазари. Ова искуство не е само листа на имиња во нејзиното портфолио, тоа е темелот врз кој таа ја изгради својата експертиза за тоа како функционираат големите системи и каде најчесто се појавуваат пукнатините во традиционалното управување.

Токму таа длабока инволвираност во корпоративниот свет ја доведе до клучниот увид: традиционалните модели на перформанс веќе не се доволни.

Денес, како основач на Dara Impact, Надина се фокусира на концептот на регенеративно лидерство. Наместо фокусирање исклучиво на екстракција на максимум од вработените (што често води до „burnout“ и стагнација), нејзиниот пристап се залага за создавање на „живи“ системи.

Нејзината работа е насочена кон лидери и организации кои сакаат да излезат од комфорната зона на краткорочните бројки и да изградат:

  • Долгорочна човечка и организациска отпорност: Способност за брзо закрепнување и адаптација по кризи.
  • Усогласување на вредностите: Креирање на средина каде личните вредности на вработените и целите на компанијата се во совршена симбиоза.
  • Култура на доверба: Трансформирање на работните места во простори каде психолошката безбедност е гориво за иновација.

Зошто нејзиното учество на Global HR Vision 2026 е клучно?

Присуството на Надина Тирополис на сцената во Скопје на 23 април е ретка можност за сите HR професионалци и бизнис лидери да се запознаат со методологии кои ги надминуваат стандардните обуки за менаџмент. Таа не нуди само теории, туку практични алатки за тоа како целта, довербата и врвните резултати да станат меѓусебно поврзани и самоодржливи.

Религија.мк избира личност на годината на МПЦ-ОА

Религија.мк, годинава спорведува јавно гласање за избор на личност на годината меѓу владиците на МПЦ-ОА. На листата се сите архијереи, членовите на Синодот, викарните епископи и пенизионираните.

Гласањето трае до 09 јануари 2026 година.

За да гласате презетете го прашалникот од овој ЛИНК

. Зимата 2025–2026 ќе биде потопла од просекот, но со студени бранови и загаден воздух

Зимата што претстои се очекува да биде за околу еден степен потопла од повеќегодишниот просек, но со повремени студени бранови и изразена временска променливост, покажуваат најновите климатски очекувања. Според анализата на професорите Владо Спиридонов и Ивица Милевски, не се прогнозираат долготрајни екстремни студови, туку претежно умерено топло и динамично време.

Студени периоди со температури под нормалата се најавуваат од крајот на декември до средината на јануари, како и кон крајот на февруари. Во Скопје и Штип средните зимски температури ќе се движат меѓу 1 и 4 Целзиусови степени, додека на планините од 0 до -3 степени.

Според анализата, бројот на мразни денови ќе изнесува од 30 до 55 во низините и од 60 до 75 на планините. Ледените денови ќе бидат релативно ретки во низинските предели (од 5 до 15), но значително почести на планините, каде се очекуваат од 25 до 40 такви денови.

„Студени бранови со температури околу или под нормалните се најверојатни кон крајот на декември до средината на јануари и повторно кон крајот на февруари, но без сигнали за долготрајни или екстремни зимски студови“, наведуваат Спиридонов и Милевски.

Професорите предупредуваат и на зголемен ризик од магла и температурни инверзии во периоди со стабилно антициклонално време. Во вакви услови се очекува значително влошување на квалитетот на воздухот, особено во Скопската, Полошката и Струмичката котлина.

„Во целина, зимата 2025–2026 ќе биде потопла од просекот, динамична и со изразени краткотрајни зимски настани. Главните ризици ќе произлегуваат од временската променливост, кратките интензивни врнежни епизоди, снежните бури во планините и епизодите со многу лош квалитет на воздухот во котлините“, оценуваат климатолозите.

Популарно