17 ПРАШАЊА И ОДГОВОРИ ВО ВРСКА СО ДОГОВОРОТ ЗА ИМЕТО

Во периодот по објавувањето на „Конечниот договор за решавање на разликите опишани во резолуциите 817 (1993) и 845 (1993) на Советот за безбедност на Обединетите Нации за престанување на важноста на Привремената спогодба од 1995 година и за воспоставување на стратегиско партнерство меѓу страните“ како што е официјалниот и целосен назив на договорот за името, се отворија многу прашања, дилеми и забуни околу истиот. Без да навлегувам во правните недоследности на овој договор, за кој веќе се произнесоа или допрва треба да се произнесат експертите од областа на меѓународното право, чувствувам потреба да се одговори на 17 најпоставувани прашања, со цел да се појасни содржината и суштината на договорот.

1. Дали договорот е симетричен?   НЕ!

Во преамбулата на договорот, Хеленската Република (официјалната самоидентификација на Грција-право кое никој не може и не смее да ѝ го скрати) е наведена како „Прва страна“, додека како друга страна во договорот е наведена само „Втората страна“. Нема никаква индиција за која земја станува збор, освен што се повикува на референцата која ние не ја прифаќаме од Резолуцијата на ОН бр. 47/225 од 8 Април 1993 година. Тоа претставува грубо кршење на меѓународното, договорното и облигационото право и омаловажување на една од договорните страни.

За асиметричноста на договорот говори и фактот што со него Грција поединечно презема само 7 обврски, а Македонија поединечно дури 24.

2. Дали Република Македонија ќе мора да го смени своето име?   ДА!

Република Македонија еднострано, неповратно и трајно ќе мора да го смени своето име во „Република Северна Македонија“, скратено: „Северна Македонија“ преку промена на Уставот со амандман и новото име ќе мора да го користи секаде и во секоја прилика, т.н. “erga omnes” (член 1, став 3, алинеја а и г, став 8). Еднострано, затоа што тоа го прави без да побара некаков реципроцитет од Првата страна, а неповратно и трајно, затоа што кога еднаш веќе ќе се промени Уставот (член 1, став 12), понатаму е многу тешко (скоро невозможно) да се издејствува враќање во сегашната состојба, поради Бадинтеровото мнозинство потребно за негова повторна промена.

3. Дали ќе се смени националноста „Македонец“?   ДА!

Досегашниот назив за националноста „Македонец“ со договорот добива дополнителен описен дел „Македонец/граѓанин на Република Северна Македонија“ (член 1, став 3, алинеја б). Притоа, со интерпукцискиот знак „/“ не е јасно дали терминот ќе се користи секогаш заедно и сврзано или секој ќе има право да избере еден од термините „Македонец“ или „граѓанин на Република Северна Македонија“? Со оглед на тоа што е предвидено оваа кованица да биде запишана во пасошите, а на насловната страница од пасошот кој е единствен документ за легитимација на носителот и државата надвор од државните граници ќе стои името Република Северна Македонија (анг. Republic of North Macedonia), во пракса многу е извесно дека на билатерално и мултилатерално ниво ќе се користи само називот „граѓанин на Република Северна Македонија“ (анг. citizen of RNM) или едноставно: „Северномакедонец“ (анг. Northmacedonian или North Macedonian). Впрочем, сведоци сме дека од неодамна некои светски познати медиуми  и институции „пробно“ веќе почнаа да го користат називот Northmacedonian за националноста исто како и нашите „драги пријатели“ потписници на овој договор од Првата страна.

Како доказ за ова би набројал и неколку примери: Ирците во Северна Ирска самите себе си се нарекуваат Ирци (анг. Irish), но за целиот свет се Северноирци (анг. Northern Irish). Бурите од Јужна Африка самите себе си се нарекуваат Африканци (afr. Afrikaaner), но сите ги знаат како Јужноафриканци (анг. South Africans). Корејците од ДНР Кореја се Корејци, но дали сте слушнале некој да им се обрати поинаку од Севернокорејци (анг. North Кoreans)?

Исто така, со договорот се предвидува дека за Македонците во Втората страна терминот „Македонец“ како етничко чувство/идентитет треба да остане (член 7, став 3), но понатаму договорот предвидува дека секој што ќе се нарече „Македонец“ на територијата на Првата страна (и во целиот свет со исклучок на територијата на Втората страна, заб. авт.), тој е припадник на грчката област, цивилизација, историја, култура и наследство од антиката до денес  (член 7, став 2). Со ова практично, за целиот свет терминот „Македонец“ ќе се однесува на лицата кои се идентификуваат како такви во Грција, додека за лицата кои се идентификуваат како такви во Македонија интерно ќе се користи терминот „Македонец“, но надвор од државата ќе се користи терминот „граѓанин на РСМ“ или колоквијално „Северномакедонец“ како што веќе објаснивме погоре. Или ние внатре во себе и во границите на нашата држава ќе си бидеме Македонци, ама за светот ќе бидеме Северномакедонци.

Дополнително, со овој член Македонците кои живеат на територијата на Грција целосно го губат својот идентитет. Сега, доколку тие се наречат „Македонци“ тоа ќе значи дека припаѓаат на грчкиот народ, а ние со тоа целосно се откажуваме од правото да го користиме терминот „Македонец“ за припадниците на македонското национално малцинство во Грција.

Како капак на сè, Втората страна се обврзува на промена (или бришење, заб. авт.) на член 49 од Преамбулата на Уставот кој се однесува на грижата за припадниците на македонскиот народ во соседните земји и иселениците (член 1, став 12)!

Ова е решение без преседан во меѓународното право!

4. Дали ќе се смени името на македонскиот јазик?   НЕ!

Македонскиот јазик останува официјален јазик на државата како што е признат во ОН (член 1, став 3, алинеја ц). Меѓутоа, несфатлива е потребата да се потенцира дека „Втората страна признава дека официјалниот јазик на државата спаѓа во групата на јужнословенски јазици и не е поврзан со античката елинска цивилизација, историја, култура и наследство“ (член 7, став 4), освен желбата да се задоволи хирот на Првата страна!? Ниту еден договор не смее да има сила врз научната мисла. Што ако во иднина како резултат на научните истражувања се дојде до некоја друга класификација на јазиците? Што со историските, лингвистичките, антрополошките теории кои тврдат поинаку?

5. Дали ќе мора да се сменат МК и МКD кодовите?   ДЕЛУМНО!

Промената ќе настане кај регистерските таблички на возилата при што новиот автознак ќе биде NM или NMK (член 1, став 3, алинеја e). Ова е уште една несфатлива отстапка на еднаш веќе стекнато право. Претпоставувам дека за ова нашите преговарачи самоиницијативно покажале добра волја како кон Првата страна, така и кон нашите сограѓани кои својот патриотизам го покажуват на начин што го покриваат автознакот МК на своите регистерски таблички дури и сега кога тоа никој од нив не го бара. Ваквиот вид на автоцензура и автодеструкција од невиден размер ме наведува да верувам дека новиот автознак сепак ќе биде NM, затоа што NMK може дополнително да „изиритира“ некого.

Во останатите случаи остануваат кодовите МК и МКD, на пример кај домејнот .мк, за спортските натпревари МКD итн.

6. Дали државните органи и институции во јавна сопственост ќе мораат да ги менуваат своите називи?   ДА!

Сите ентитети кои се органи на државата, се во државна сопственост или на кој било начин се финансирани од страна на државата ќе мораат да го сменат својот назив (член 1, став 3, алинеја ф). Така, следниве ентитети најверојатно ќе се викаат: Радио-телевизија на РСМ, Академија на науките и уметностите на РСМ, Филхармонија на РСМ, Народен театар на РСМ, Народна банка на РСМ, Банка за поддршка на развојот на РСМ, Фонд за пензиско и инвалидско осигурување на РСМ, Музеј на РСМ итн. Не е јасно дали и невладините организации, граѓанските здруженија, партиите и сите останати кои добиваат средства од државниот буџет ќе мораат да го менуваат својот назив во духот на договорот? Во секој случај, оваа промена ќе предизвика огромни финансиски импликации врз државата.

Приватните лица и ентитети се исклучени од оваа обврска.

7. Дали ќе мора да се менуваат имињата на топонимите кои содржат придавка „македонски“?   НЕ!

Сите топоними во Втората страна до моментот на случување на договорот остануваат исти (член 1, став 3, алинеја ф), на пример: Македонска Каменица, Македонски Брод  итн.

8. Дали ќе мора да се менуваат личните документи?   ДА!

Сите официјални документи кои циркулираат во меѓународната употреба (пасоши, возачки дозволи, меморандуми, царински документи) ќе мораат да се променат во рок од 5 години (технички транзициски период), додека оние што циркулираат во внатрешната употреба (лични карти, изводи, државјанства) ќе се менуваат паралелно со отворање на соодветните преговарачки поглавја за членство во ЕУ (политички транзициски период). Тоа значи дека сите граѓани кои имаат пасоши и возачки дозволи со рок на важност подолг од 5 години ќе бидат подложени на дополнителни трошоци за замена.

9. Дали новото име ќе мора да се користи во комерцијалната употреба?   ДА!

Со договорот им се препорачува на субјектите во комерцијалната употреба да го користат новото име во духот на договорот. Предвидено е во 2019 година да се формира меѓународна експертска група со експерти од двете страни, ЕУ и ООН која во рок од 3 години ќе ги разгледа прашањата во врска со комерцијалната употреба на постоечкото и „новото“ име (член 1, став 3, алинеја х). Извесно е дека Првата страна ќе инсистира, а експертите од ЕУ и ОН ќе прифатат дека „сега“ новото име е „Северна Македонија“ и истото мора да се користи во комерцијалната употреба. Поради нашата слаба преговарачка позиција и економска зависност „препораката“ најверојатно ќе биде прифатена така што нашите деловни ентитети би требало да се подготват за користење на ознаката за земја на потекло “Made in RNM”, трговската марка “Northmacedonian product“, „Северномакедонско поднебје“, додека Првата страна ќе добие ексклузивно право на користење на ознаката за земја на потекло “Made in Macedonia, Greece, EU”,  трговската марка “Macedonian product” итн.

10. Дали ќе мора да се смени нашата официјална историска доктрина?   ДА!

Нашата историска доктрина заснована на континуитетот на македонската држава и народ со античка Македонија и античките Македонци, изградбата на националниот и културниот идентитет во времето на Источното Римско Царство, македонскиот карактер на востанијата против Османлиската Империја во Егејскиот дел на Македонија, поделбата на Македонија во Балканските војни, Граѓанската војна во Грција ќе треба да претрпи промена во духот на овој договор (член 7, став 2). За таа цел, ќе мора да се сменат мапите, учебниците, атласите и другите технички помагала (член 8, став 5) што дополнително ќе ја оптовари државната каса.

11. Дали ќе мораме да ги рушиме спомениците од античката македонска историја?   НЕ!

Меѓутоа, се прифаќа обврска во рок од 6 месеци да се преземат корективни дејствија со цел да се означи дека истите упатуваат на античката елинска историја и цивилизација и претствуваат составен дел на историското или културното наследство на Првата страна (член 8, став 2). Се поставува прашањето: „Кој ќе утврдува кои споменици го исполнуваат овој услов или не?“

Имено, т.н. „елински“ карактер на Македонија, како што некои сакаат да го претстават и како што го прифаќаат потписниците на овој договор не е апсолутен научен факт туку доминантна историска теорија од почетокот на 19 до средината на 20 век. Како научна хипотеза, тоа не значи дека е таа точна ами е подложна на научен предизвик. Така, во втората половина од 20 век, со проучување на новооткриените историски извори на современиците од античкиот период (Демостен, Аријан, Плутарх), сè повеќе доминира теоријата за посебниот, неелински карактер на античка Македонија и античките Македонци (Eugene Borza, Ernst Badian, Nicholas Hammond и други). Сетете се само колку „научни факти“ од минатото биле побиени или оспорени со текот на времето и развојот на научната мисла (геоцентричниот систем, атомот како најситна честичка, теоријата на релативитетот, потеклото на човекот и слично).  Повторувам, никаков договор не смее да има монопол врз научната мисла!

Патем, се поставува прашањето зошто еден договор што ни се „продава“ како билет за иднината е максимално обременет со историска семантика и тоа исклучиво во полза на Првата страна?!

12. Дали ќе смееме да го употребуваме симболот на Сонцето од Кутлеш?   НЕ!

Повторно се прифаќа обврска во рок од 6 месеци од влегувањето во сила на договорот да се отстрани Сонцето од Кутлеш од сите јавни места и јавна употреба кај Втората страна (член 8, став 3). Со тоа ќе мора да се реконструираат плоштадите во Виница, Битола, влезот на ТЦ Буњаковец во Скопје, а на секаков начин ќе се обесхрабрува и приватната употреба на симболот на митинзи, спортски натпревари и приватни субјекти и објекти. Како ќе изгледа тоа „обесхрабрување“ – останува да видиме!

Интересно е што во овој став е направен и еден синтаксички превид на начин што се користи формулацијата „симболот порано истакнат на нејзиното поранешно државно знаме“. Знаеме дека знамето на државата Република Македонија од  осамостојувањето на 8.9.1991 година па сè до 11.8.1992 година беше со симболот „црвена петокрака ѕвезда со жолт раб“. Така, не е познато дали и овој симбол ќе мора да се отстранува од јавните места и јавна употреба?!

13. Дали ќе смееме да ги употребуваме македонските топоними за местата во Егејскиот дел на Македонија?   ДЕЛУМНО!

Двете страни се обврзуваат дека согласно препораките од ОН за стандардизација на географските имиња ќе даваат приоритет на ендонимите (домашните) во однос на егзонимите (странските) топоними (член 8, став 5). Според тоа, за очекување е дека кај нас во духот на договорот ќе се дава приоритет на користење на грчките ендоними во официјалната комуникација (сообраќај, медиуми, образование, деловно работење). Во сите овие области Солун ќе стане Тесалоники, Лерин-Флорина, Воден-Едесса, Кукуш-Килкис, Мачуково-Евзони, Негочани-Ники, Баница-Кариес, Кутлеш-Вергина, Сехово-Идомени…Впрочем, бевме сведоци дека ретко кој домашен медиум го користеше македонскиот топоним за Нивици (грч. Псеридес), за местото на потпишување на договорот.

За приватните субјекти не постои забрана за користење на македонската топонимија, а веројатно истата ќе се задржи и во историски контекст.

14. Дали ќе бидеме примени во НАТО?   МОЖЕБИ!

Со Декларацијата од Самитот на НАТО во Букурешт (2008 г.) кога од страна на Грција беше прекршена Привремената спогодба и беше вложено вето на членството на Македонија во НАТО јасно беше ставено до знаење дека „Република Македонија ги исполни демократските, економските и одбранбените стандарди на НАТО преку своето ригорозно учество во Акцискиот план за членство.“ Со тоа, НАТО потврди дека сме ги исполниле СИТЕ услови за прием во Организацијата.

За жал, влезот на Македонија во НАТО не зависи само од исполнување на условите туку и од добрата волја на сите земјите-членки на НАТО, односно приемот е возможен единствено со консензус. Тоа значи дека во секој момент некоја друга земја-членка (за тоа како што следиме веќе има некои најави) може да го блокира приемот на Македонија во НАТО, како што тоа веќе го (на)прави Грција.

На крај, Првата страна се обврзува дека ќе ги ратификува договорот за името и договорот за прием во НАТО само откако Втората страна ќе ги реализира уставните измени до крајот на 2018 година, т.е. ќе го смени името (член 1, став 4, алинеи е и ф). Меѓутоа, не постои никава гаранција дека Грција ќе ја почитува оваа обврска. Практично (и многу веројатно) може да се случи Македонија да го смени името, а грчкиот парламент да не го ратификува договорот за името (за што исто така веќе има сериозни најави), а со тоа автоматски да не го ратификува и договорот за членство во НАТО! Што ќе се случи понатаму е веќе одговорено кај прашањето број 1.

15. Дали ако бидеме примени во НАТО ќе бидеме побезбедна и постабилна држава?   ДЕЛУМНО!

НАТО пактот е дизајниран да биде гарант на надворешната стабилност на земјите-членки. Земајќи предвид дека Македонија е членка на програмата за соработка на НАТО „Партнерство за мир“, окружена е со три земји-членки на НАТО, една земја-протекторат на НАТО и една земја-член на истата програма, на 5/6 од нашата граница има војска на НАТО и од 2008 година има потпишано Декларација за стратегиско партнерство и соработка со САД со која најмоќната држава на светот ја гарантира безбедноста на Македонија, за Македонија НЕ постои надворешна воена опасност од трета страна.

НАТО пактот НЕ ја гарантира внатрешната стабилност на земјите-членки и истата ја третира како внатрешно прашање. Сетете се само дека освен општите политички повици, НАТО не реагираше при внатрешните проблеми кај некои од земјите-членки (обидот за пуч во Турција, уставната криза во Белгија, референдумот во Шкотска, немирите во Каталонија, кризата во Северна Ирска итн.)

Исто така, НАТО е декларативно неутрален при појава на недоразбирања помеѓу самите земји-членки. Сведоци сме на споровите (некои од нив дури на граница на воен судир) помеѓу Грција и Турција за островите во Егејското Море, Хрватска и Словенија за Пиранскиот Залив, Грција и Албанија за морската граница, Шпанија и Велика Британија за Гибралтар, Велика Британија и Ирска за Северна Ирска, мигрантската криза итн.

Во секој случај безбедноста и стабилноста најмногу зависат од внатрешното општествено уредување и пристапот кон решавање на проблемите.

16. Дали ќе бидеме примени во Европската унија?   МОЖЕБИ!

Одговорот е ист како и за 14 прашање. Не постои поголем доказ за ова тврдење од она што се случи на состанокот на Советот на министри на ЕУ одржан на 26.7.2018 година. И покрај сите силни ветувања дека ако веднаш се потпише и ратификува договорот, на „Северна Македонија“ автоматски ќе ѝ се додели датум за отпочнување на преговорите за членство во ЕУ, тоа не се случи токму поради немањето на внатрешен консензус во рамките на самата Унија по ова прашање. Македонија доби ново ветување завиткано во дипломатска обланда дека: „се отвора патот за старт на преговори со ЕУ во јуни 2019 година, но само ако се исполни целосно договорот за името, се спроведат итните реформски приоритети и се добие нов позитивен извештај од ЕК, како и одлука на советот на ЕУ“ или народски кажано, здравје Боже идната година ова време ако биде умна можеби ќе добие датум за почеток на преговорите. Оваа семантика ја слушаме веќе 13 години, а најверојатно ќе ја слушаме уште најмалку толку!

17. Дали ова е добар договор?   НЕ!

Овој договор е многу полош од Привремената спогодба онаква каква што е со сите свои маани и недостатоци. Со Привремената спогодба никогаш не беше прифатена референцата ниту каква било промена на уставното име или придавките и секогаш се повикуваме на принципот на самоопределување и самоидентификување согласно меѓународното право. Привремената спогодба е како да добиете прекар (референца) од другарите во маалото кој вам баш и не ви е по волја (не го прифаќате) и иако сите на шега ве викаат така вие сепак  си имате сопствено име и презиме (идентитет) кое е запишано во вашиот извод, со гордост го носите и го користите секаде, секогаш и во секаква ситуација. Со овој договор ние сами се прекрстуваме и прекарот ни станува име и презиме за идентификација. На тој начин, со еден „стокхолмски синдром“ им помагаме на ОН да се ослободат од понтијпилатовската одговорност за преседанот што го направија со Привремената спогодба и „да си ги измијат рацете“ од целиот случај.

Понатаму, не е предвидена никаква излезна стратегија за тоа, што доколку ние го испочитуваме договорот и го смениме името преку промена на Уставот, а Грција одлучи да не го испочитува и не го ратификува истиот? Како ќе се врати стариот (сегашен) Устав? Преземена е обврска за промена на името со промена на Уставот најдоцна до крајот на 2018 година, но не е предвидена точна временска рамка за ратификација на договорот од Првата страна, односно во договорот стои обврска „веднаш“ (член 1, став 4, алинеја ф). Кога е тоа „веднаш“? „Веднаш“ е многу растеглива категорија во правото и политиката посебно доколку не е предвидена точна временска динамика!

Исто така, сите документи на кои се повикува преамбулата на договорот (Хелсиншкиот финален акт од 1975 година, Резолуцијата на ГС на ОН бр. 47/225 од 8.4.1993 година, Резолуцијата на СБ на ОН бр. 817/1993 и 845/1993, Актите на ОБСЕ, Повелбата на ОН, меѓународното право), а кои се однесуваат на правото на самоопределување, демократија, почитување на човечките права, фундаментални слободи и дигнитет, немешањето во внатрешните работи, неотуѓивост и владеење на правото со овој Договор се прекршени.

Останатите членови од договорот опфатени со деловите 2 и 3 кои се однесуваат на интензивирање на сите видови на соработка, дипломатските односи и разрешувањето на спорови се општи и козметички и се ставени единствено за уметнички впечаток.

Резиме:

1.Дали договорот е симетричен?   НЕ    

2. Дали Република Македонија ќе мора да го смени своето име? ДА     

3. Дали ќе се смени националноста „Македонец“? ДА    

4. Дали ќе се смени името на македонскиот јазик?   НЕ    

5. Дали ќе мора да се сменат МК и МКD кодовите?   ДЕЛУМНО  

6. Дали државните органи и институции во јавна сопственост ќе мораат да ги менуваат своите називи? ДА    

7. Дали ќе мора да се менуваат имињата на топонимите во државата кои содржат придавка „македонски“?   НЕ    

8. Дали ќе мора да се менуваат личните документи? ДА    

9. Дали новото име ќе мора да се користи во комерцијалната употреба? ДА    

10. Дали ќе мора да се смени нашата официјална историска доктрина? ДА    

11. Дали ќе мораме да ги рушиме спомениците од античката македонска историја?   НЕ    

12. Дали ќе смееме да го употребуваме симболот на Сонцето од Кутлеш?   НЕ    

13. Дали ќе смееме да ги употребуваме македонските топоними за местата во Егејскиот дел на Македонија?   ДЕЛУМНО  

14. Дали ќе бидеме примени во НАТО?   МОЖЕБИ   

15. Дали ако бидеме примени во НАТО ќе бидеме побезбедна и постабилна држава?    ДЕЛУМНО  

16. Дали ќе бидеме примени во ЕУ?   МОЖЕБИ   

17. Дали ова е добар договор?   НЕ  

Автор: д-р Горан Ковачев

Продадени души

Со години, во времиња кога сатирата се сметаше за облик на отпор кон неправедната власт и за храброст, Македонија ги имаше „К-15“ како свои јунаци. Кога не сакавме да кажеме дека самите сме виновни за состојбата во која се наоѓаме, или дека сме слепи пред неправдите што ги чинат оние на кои на избори сме им дале доверба, се шегувавме на своја сметка, велејќи „сега Цацко (ли) ни е крив“. Во таа фраза, Цацко беше невиниот и наивниот, жртвеното јагне (обичниот граѓанин), кој секогаш го извлекуваше подебелиот крај. Денес (вистинскиот) Цацко е владин службеник.

И не само што зема државна плата како дел на Министерството на вистината туку денес популарниот Бубо Каров е дел и на „платена јавна пропаганда“, како што стои на телевизиските пораки со кои се убедуваат граѓаните дека треба да гласаат „за“ на референдумот. На јавната сцена дефилираат толку многу луѓе, кои за мнозина се непријатни изненадувања и разочарувања, но овој лик го издвојувам поради симболичката вредност што ја имаше и како најилустративен пример за степенот на моралната, јавната и политичката корупција. Тоа што на трибина премиерот Заев (на начин што е вицкаст толку за да прилега на спот на некогашните „К-15“) повикува на отворена корупција и купување гласови на граѓаните е помалку тажно, бидејќи за власта секогаш и сме знаеле дека корумпира. Апсолутната власт корумпира апсолутно, а оваа можеби не е апсолутна (засега), ама е дрска, бескрупулозна и бесрамна. Моралниот пад на Цацко е нераскинливо поврзан со начинот на владеење, со клиентелизмот, кронизмот и непотизмот што виреат со години. Единствената разлика е што тој досега претставуваше симбол на отпор, макар и преку хумор, а сега и тој ореол е симнат.

Кога на трибина во Крива Паланка (во камера) премиерот кажа дека странски бизнисмени ветиле дека ќе им платат нешто екстра на работниците само за да излезат на референдумот, зашто тоа било во нивен интерес, тој истовремено повика примерот да го следат и домашните газди, кои сега треба да го одврзат ќесето и да ги поттикнат гласачите. Присутните на трибината ни да трепнат, како хипнотизирани слушаат, несвесни дека се сведоци на кривично дело. За обичниот народ, кој страдал и од едни и од други, кој е сведен на Граѓанинот покорен, и да не се чуди човек. Но каде е ДИК, каде е Јавното обвинителство? (Антикорупциска комисија фактички и немаме, а и кога ја имавме беше само фасада.) Тоа е јавен повик за кршење на гласачкото право и јавен рекет со кој се бара соучесништво од домашните бизнисмени. Нашите гласови се сведени на стока за купопродажба и веројатно ако досега се мислеше дека за Ромите е типично да ги продаваат своите гласови за кило брашно и масло, сега сите сме Роми – без оглед дали ќе го примиме поткупот или не; така нѐ третира премиер што е еднаш аболициран, а неодамна и ослободен во судски случај за поткуп.

Веќе подолго време по домовите на врата чукаат луѓе што се претставуваат како волонтери, а носат полни раце „подарочиња“ и сѐ што бараат е да им кажеме дали и како ќе гласаме. Се прават списоци, семејни, од работно место, од соседство; треба да достават во штабот ако се сака да се задржи работното место или евентуално да се добие. Градоначалник во училница, пред дечиња, им се заканува на учителките дека ќе ги следи и држи на око како постапуваат деновиве. Министер за полиција учествува на пропагандни трибини, а тој е само еден од владината свита што со државни средства патува низ земјава за да учествува во кампања, иако официјално Собранието е организатор на кампањата. Кога Косово стана држава постави споменик со симболичен назив „Новородена“ (Newborn), нашава поставува споменик на „Еврото“ („Новопродадена“). Сега можеме да му се поклонуваме на златното теле, она поради што се тресат темелите и опстанокот на ЕУ. Буквално сѐ што се однесува на референдумот е непоимливо и забрането и со нашите закони, но и со сите европски и демократски стандарди и добри практики, во кои божем се крстат. Им се подбивавме на Груевски, Вучиќ, Ердоган, Орбан – а спаднавме на Заев? Кажете, во што е разликата (ако се занемари IQ=33)? Сето ова се алармантни докази за системскиот гнилеж на државата, но ако тоа досега требаше да се разоткрива со опозициски ангажман, бомби, свиркачи, анализи и сл., истиот тој сега се продава како скап парфем. Наводно, така мирисале демократијата и европската/натовската иднина.

Во низата скандалозни појави е и учеството на странските амбасадори во кампањата, почнувајќи од Жбогар. На билбордите во земјата прикажуваат слики на дечиња, што е злоупотреба на деца во политичка кампања. Но најцинична е онаа порака во која се вели дека со прифаќањето на референдумот ќе сме ја зајакнеле правната држава! Која правна? Која држава? Онаа што ја направија пуздер и ја згазија за да ја изградат постара и поубава од урнатините? Што се однесува на промените на Уставот, велат дека намерно не ги кажуваат решенијата за ревизија на Илинден и АСНОМ, затоа што тоа ќе правело „непријатно влијание врз граѓаните, а граѓаните навистина треба слободно да одлучат!“. Блажено незнаење, слепа доверба и целосна покорност – тоа е она што го бараат од нас во име на „слободно одлучување“ за сопствениот идентитет и државност! А Пендаровски, како кафански човек, ќе чести пијачка ако нешто се „избоксува“ bona fide барем за анусот на МАНУ (ги пишувам овие редови и имам чувство дека сум во кошмар, а не дека бележам сегменти од оваа стварност).

Според таткото на американскиот устав и демократија, Томас Џеферсон, кога неправдата ќе стане закон, отпорот е обврска. Во случајов веќе нема одредба или стандард што не е прекршен – од нератификуваниот договор што ни се поттура како единствена опција до каприциозното референдумско прашање и незаконската кампања, застрашувањето на опонентните и уцените што ни висат над главата како Дамоклов меч. Колку е притисокот посилен, толку е обврската да не се биде соучесник во ова организирано злосторство поголема. Кампањата е „перење мозок“ со наши пари, бидејќи е еднонасочна – само ЗА, каде што води Вождот излезен од романите на Домановиќ! Од сите небулози, меѓу кои и таа дека во ЕУ има бесплатно здравство и образование, лежи неверојатен парадокс. Ваква кампања е посоодветна за комунистички режим, а не за систем што ветува демократија, и тоа во капиталистички, компетитивен систем (за империјалистичката алијанса и да не зборувам). Заев и неговата свита на продадени души им се закануваат на сите што ќе ја исполнат обврската за која зборува Џеферсон; сите што не се со нив се државни непријатели.

Ова е смрт и за елементарното поимање на демократијата. Ако вака се закануваат сега, можете да замислите што ќе прават кога насила ќе треба да го спроведуваат Преспанскиот договор и да ја бришат „именката“ македонски/македонско од јавниот простор? (Ова со „именката“ не е моја грешка, туку е најновиот бисер на професорката-пратеничка што се восхитува на Микеланџело Бонапарта, па не е чудо што не знае што е придавка, а што именка.) Дека следува полициска, орвеловска држава кажав одамна, а сега тоа само се потврдува. За жал, и во оваа работа, како и многупати порано, на челните места се универзитетски професори и „интелектуалци“. Тие не чекаат власта да им ги запали книгите на плоштадите; самите се одрекуваат од нив. Симболички ги палат, сакајќи да се прочистат, самолустрираат, пред да се положат пред олтарот на „новото време“. На сиромавиот и неукиот немаме зошто да му се лутиме дури и кога ќе потклекне; но кога овие од „научниот и интелектуалниот“ Олимп ќе паднат, продавајќи си ја душата, дозволувајќи да бидат убедени, ама и да убедуваат во (правни и политички) апсурди, поради славољубје или среброљубје, поради позиција или моќ – тоа е тешко да се прости.

Останав занемена и од објавата на Независниот академски синдикат (наследник на Професорскиот пленум) дека побарал покачување на платите од премиерот. Како „газда“ можеби ќе потфрли некој сребреник, но несфатливо е професори што наводно се бореле против режим сега да не гледаат дека се проституираат и се продаваат за „кикиритки“, во време кога треба да се најгласни во критиките на општата корупција среде референдумски процес. Не е никаков изговор да кажат дека не се правници: непознавањето на законите не ги ослободува од вина оние што ги кршат! А тие како професори мораат да предничат и со моралната позиција и со критичкиот глас. Освен ако не склучиле фаустијански пакт во замена за бескрајното знаење – кое никому нема да му донесе ни добро, ни еманципација, а најмалку самопочит. Во време кога е модерно да се пишуваат (вистински, а не преносни) пофалби на глупоста и лудоста, кога дефилираат на спотови фаустијански ликови, сепак да почекаме до среда – да видиме дали оваа земја има барем една правна институција, дали Уставниот суд ќе се издигне над ова дно и ќе одигра улога каква што му ја додели уште Ханс Келзен.

Автор: Проф. Билјана Ванковска за НоваМакедонија.ком.мк

Мицковски: Кој сум јас да му кажам на Христијан Мицковски дали да гласа или да БОЈКОТИРА?

По долго чекање, конечно синоќа на полноќ го добивме официјалниот став на ВМРО ДПМНЕ за референдумот, преку обраќањето на Христијан Мицкосвки до јавноста. Како и што се очекуваше, Мицковски не кажа ништо ново, ништо драстично, едноставно не кажа! ВМРО ДПМНЕ не застана со народот, не превзема лидерска одговорност што се очекува од партијата која на последните парламентарни избори освои најмногу гласови (посебно кај македонското гласачко тело), туку го повика народот сам да си го понесе товарот. Сличен потег како оној на Груевски по потпишувањето во Пржино и предизборната кампања во која бараше 63 пратеника од народот кој тој го изневери.

Сепак, да бидеме реални, исходот, односно ставот на Мицковски и раководството на ДПМНЕ беше очекуван и тоа од неколку причини.

1. Судските процеси против голем дел од „бившото“ раководство на партијата. Бившото е во наводници, бидејќи по вчерашмниот говор на Мицковски, јасно е дека тој не е лидер на најголемата македонска партија во државава. Освен судските постапки против Груевски и другарите, постојат и шпекулации за отварање на нови, па дури и за Мицковски. Ретко се случува, но ете и Заев некогаш ја зборува вистината. Премиерот, по преговорите со ВМРО ДПМНЕ, неколку пати кажа дека единствено барање на Мицковски било амнестија на обвинетите од прислушкуваните материјали. Односно слобода за „бившото“ раководство.

2. Притворените пратеници обвинети за тероризам на 27 Април.

3. Силниот меѓународен притисок. Сите знаеме дека посетата на Меркел не беше само за да се убеди народот да излезе на референдум, туку и да се притисне Мицковски.

Затоа Мицкосвки половина час зборуваше колку договорот со Грција е лош, штетен, противуставен, за на крајот да не повика на бојкот. Не рече дури ни дека тој ќе бојкотира. Еве не мораше да го повика членството или народот да бојкотира, можеше само да каже дека тој на 30ти Септември ќе си седи дома. Ќе прави ајвар. Ќе оди на планина. Ќе бере детелинки.... само нема да гласа. Но, Мицковски и ДПМНЕ не го направија тоа. Оставија народот сам, без нив, да донесе одлука и сам, без нив, да ја понесе одговорноста. Исплашени за својата слобода, иднината на партијата и веројатноста никогаш да не дојдат на власт, Мицковски и ДПМНЕ ја донесоа единствената МУДРА ОДЛУКА за ПАРТИЈАТА. Можеби кобна за МАКЕДОНИЈА, но се надеваат мудра за ДПМНЕ. Каков ќе биде исходот од референдумот ќе дознаме за 20 дена, но уште денеска е јасно дека политичката кариера на Мицковски заврши вчера. Ако референдумот помине, ДПМНЕ на следните избори ќе доживее дебакал, а ќе ја загуби и позицијата претседател на државата. Ако референдумот падне, Мицковски ќе ја загуби лидерската позиција во партијата пред следните избори. На негово место, најверојатно ќе дојде оној кој ја напушти седницата на партијата при изборот на Мицковски. Во моментов едиснтвениот пратеник на ДПМНЕ кој јавно го бојкотира референдумот.

Лидерот на ДПМНЕ потфрли и во уште еден сегмент, во кој потфрла уште потпишувањето на договорот во Преспа. Не кажа што ако референдумот падне. Да и ДПМНЕ е за во НАТО и ЕУ, но како? Ова прашање му го постави Заев на минатиот дуел на МРТ и Мицковски немаше одгвор, но вчера собра сила да побара нов дуел?! Зошто? За да пак нема одговор? А што ако премиерот го праша дали ќе гласа на 30ти? Математички прецизно ќе му одговори дека народот ќе реши? Дека тој (Христијан Мицковски) гласал или не, не решава за референдумот? Кој сум јас да му кажам на Христијан Мицковски дали да гласа и ако гласа како да гласа? Тоа ли ќе му каже? Јас да сум на место на Заев веднаш би прифатил дуел. ВЕДНАШ! Со или без камшикар.

„Слобода или смрт?“ е паролата на ВМРО. „А може нешто измеѓу? Може протекторат?“ е одговорот на Мицковски. Така Комита не бива, господине Христијан. Тоа не е ВМРО! Сега сте само ДПМНЕ.

И покрај ставот на ДПМНЕ, во кој се осудува договорот, но не се повикува на бојкот, секој од пратениците на оваа партија и секој кој во минатото или сега има некаква функција, секој повиден член, во наредниве 20 дена има шанса да го каже својот став. Повторно, не да повика на бојкот, но да каже дека тој бојкотира или дека ќе гласа. Ова реално не е само шанса, туку и обврска. Сите пратеници, бивши или сегашни, министри, функционери, сте биле избрани од овој народ да ја водите оваа држава. Сега кога државата се наоѓа пред преименување, за што и самите сте свесни, ваша обврска е да го кажете својот личен став и својот личен избор на 30ти.

Сепак, има и нешто добро од вчерашното обраќање на Мицкосвки. Не, нема да читам меѓу редови за неговата порака, како најзагрозените симпатизери и членови на партијата. Нема зошто. Човекот имаше микрофон и вниманието на целата македонска јавност. Ако сакаше да повика на бојкот требаше јасно, а не меѓу редови. Позитивното е всушност токму тоа, што не повика. Што сега е јасно дека  #БОЈКОТИРАМ е чисто, неполитичко, граѓанско движење. Зад него не стојат ДПМНЕ. Целта не е спас на обвинетите за криминал членови на ДПМНЕ на чело со Груевски, туку поништување на спогодбата со Грција! Сега БОЈКОТОТ значи БОЈКОТ и за ВМРО ДПМНЕ и Христијан Мицковски.

Кај ќе ви биде крајот ако/кога референдумот ќе падне? А „Комити“?

Автор: Пацифист

Еве зошто БОЈКОТИРАМ: Лагите на Заев и Димитров за договорот со Грција

Пред неколку дена во колумна ветив дека ќе го објаснам мојот личен став за БОЈКОТ на референдумот на 30 Септември. Без дополнителен вовед, ова се моите причини:

1. Договорот и референдумот се неуставни. Владата нема право да преговара за најважните точки од договорот. Истите се под ингеренции на Претседателот на Р.Македонија. Ниту еден политичар не смее да преговара за историја, а најголемиот дел од договорот се однесува токму на тоа. Референдумот е неуставен од повеќе аспекти, но ќе се задржам само на формулацијата на прашањето. Во уставот јасно пишува дека прашањето мора да биде јасно и едносмислено и да нуди само два одговора, ДА или НЕ. Во случајот избраното прашање, постојат 8 опции за одговор, а прашањето е најмалку трисмислено и опфаќа Договор со Грција, НАТО и ЕУ.

2. Освен неуставно, прашањето на референдумот е измислено, односно не соодвествува со реалноста. Вака поставеното прашање, ги наведува граѓаните да помислат дека со успешен референдум, односно прифаќање на договорот на Заев и Димитров со Грција, Македонија ќе влезе во ЕУ и НАТО. Тоа е ЛАГА! Европската комисија во Јуни годинава јасно ни кажа дека освен спорото со името со Грција, Македонија не исполнува уште многу критериуми кои се бараат за покана во унијата. ЛАГА е дека ако го ратификуваме договорот (со референдум) ќе добиеме покана во Јуни 2019 година. Вистината е дека следниов Јуни, комисијата повторно ќе седне на маса и ќе ја разгледува состојбата и ќе донесе нов заклучок. Всушност ќе го направи истото што и оваа година и минатата и таа пред неа... Ова ЈАСНО го пишува во извештајот од Јуни годинава на евроспката комисија. Значи никаде не се споменува „УСЛОВНА ПОКАНА“, ниту „ПОЧЕТОК НА ПРЕГОВОРИ“. НЕ! Пред неполн месец Македонија го доби најнегативниот извештај од „Греко“  (Група на земји против корупција) во последниве 15тина години. Со таков извештај, драги мои, не се влегува во ЕУ, па ни со променети лични имиња на сите граѓани на парчево ни земја. Точно е дека со решавање на спорот со Грција ќе заврши блокада на соседот во ЕУ, но тоа не значи и автоматски влез, ниту почеток на преговори. Далеку сме од ЕУ ние, далеку. Што се однесува до НАТО, таму влезот би бил побрз, но сепак не веднаш. Од муабетите на Заев за тоа кое столче е наше, сега влезот во НАТО е 18 месеци од евентуалното прифаќање на договорот со Грција. 18 месеци во кои ќе треба да се сработат многу работи кои заостанаа додека Владата беше зафатена со делење тендери, стипендии и иновативни грантови. И додека ќерката на Димитров си ги троши 40.000 долари државни пари во Холандија, ние тука ќе чекаме на некој да му текне да си ја сработи работата за која е платен.

3. Договорот со Грција е НЕзавршен! Ова е веројатно најстрашниот дел за мене. Оставен е голеееем простор за дополнителни манипулации. Никаде во договорот не е определено како ќе се менува уставот. Од досега приложеното јасно е дека ќе се менуваат 4 амандмани од македонскиот устав, но никаде, апсолутно никаде не пишува како ќе гласат. Заев и Димитров си имаат некои свои верзии, но на хартија нема ништо! Сега не повикуваат да гласаме, за непотполн договор! Тоа е исто како на некој кој 100 пати в излажал, да му потпишете празен лист хартија. Што тој ќе напише над вашиот потпис, треба да му верувате на зборот. Јас а овие двајца не им верувам. Зошто? Еве кликнете ТУКА.

4. СДСМ и Заев ветуваа дека нема да го променат уставното име во изборната програма. Значи немаат право на тоа. Не се избрани за тоа, ниту имаат легитимитет.

5. ЛАГА е дека се зајакнува идентититетот. Вистината е дека губиме дел од историјата, а со тоа и дел од идентитетот како Македонци. Иако во договорот пишува дека ќе се формираат научни групи кои ќе ја утврдуваат (читај менуваат) историјата на основа на аргументи, веќе  е јасно на која страна ќе оди тоа. Впрочем, во договорот „втората страна“ (Македонија) се обврзува на спомениците од Античка Македонија да им напише дека се дел од Хеленската историја. Без научни групи и експерти, без аргументи и факти, Заев и Димитров се откажуваат од тој дел од историјата на која секако и ние имаме право. Не дека сме ние единствените или директните потомци на Александар, но не се ни Грците. Колку тие имаат право да се повикуваат на него, толку имаме и ние. А кога сме го правеле тоа со децении (без лаги дека за само 12 години учиме дека сме наследници на Александар, срамота е) дел од нашиот идентитет е изграден токму на Античкиот дел од историјата. Кога сега Заев го поклонува, со него поклонува и дел од нашиот идентитет. Освен тоа, Заев со договорот со Бугарија ги отуѓи и Кирил и Методиј, Самоил, па дури и Илинденското востание. Токму денеска премиерот кажа дека тие се дел од заедничката историја на Македонија и Бугарија! Со ова, Македонија останува со историјата по 1945, односно заедничката од СФРЈ и нашата во овие 27 години! Од тука, нашиот идентиет ќе треба да се гради на ликови како Никола Кљусев, Бранко Црвенковски, Љубчо (ау не, тој е Бугар), Стојан Андов и слични. Кој е од овие ви е погоден за да си го ЗАЈАКНЕТЕ идентитетот? Не озбилно, со кого од овие се идентификувате како Македонци?

6. Ги губиме и АСНОМ и Илинден! Проблемот со Илинден, освен што е бугарски (во договорот со Бугарија), е во „Илинденскиот манифест“. Во него се повикуваат браќата од Егејот, од Пиринот, од Вардараска Македонија. Секако, ова нема да може да стои во уставот! Сега стои. Со АСНОМ пак проблемот е што, види чудо, асномците се повикале на „Илинденскиот манифест“. Од кај да знаат луѓето дека еден ден во Македонија ќе дојдеме до ова дереџе па да ни смета тоа. Како и да е и АСНОМ мора да лета од Уставот.

7. Ја губиме придавката Македонски на секој производ, државна институција и преставник на Македонија во било која свера во светот. Па така, производите од Македонија ќе бидат „made in“ Северна Македонија. Со тоа виното ќе биде северно македонско вино. Гравот, севено македонски грав, итн. Институциите секако ќе бидат институции на Северна Македонија, па ќе биде многу интересно да им објаснувате на новите генерации како тоа ние сме Македонци, а телевизијата телевизија на Северна Македонија. Спортските репрезентациии, репрезентации на Северна Македонија. Спортистите, репрезентативци на Северна Македонија. Пејачите, пејачи на Северна Македонија. Колку време ќе му треба на светот да не завика Северномакедонци? Уште пострашно, по колку генерации самите ќе се викаме Северномакедонци? 1? 2? Веднаш?

8. Не е точно дека нацијата е македонска. Со договорот е признато само индивидуалното право за самоопределување. Секој сам да си каже што е, смее. Како нација, НЕ!

9. Со договорот признаваме постоење на други, постари од нас Македонци. Ние сме дојдени, населени на овој дел од Балканот, по нив. А тие се староседелци, прави Македонци! И ова ли го зајакнува идентитетот?

10. Го губиме малцинството секаде и засекогаш!

Има уште многу точки од договорот кои сериозно ми пречат, ама еве ќе заокружам на 10. Доволно е само една, но ете наведов повеќе. Да не ме сфатите погрешно, не барам никој од вас да бојкотира од истите причини. Всушност не убедувам никој да бојкотира. Само изнесувам аргументи за мојот избор, затоа што и бојкотот е тоа, ИЗБОР. Легитимен како и гласот за или против. Немам ништо против оние кои решиле да гласаат, без разлика што ќе заокружат. Ваш избор е луѓе. Секој за себе решава, а одговорност носиме сите. Единствено имам против оние кои манпулираат и лажат околу содржината на договорот и импликациите што следуваат. Значи НЕ, НЕ ЗАЈАКНУВА идентитет и ДА губиме (голем)  дел до историјата, а со тоа голем дел од идентитет што сега не дефинира како Македонци.и не, НЕ ГАРАНТИРА членсто во НАТО, уште помалку во ЕУ.

Автор: Пацифист

Популарно